ललितपुर, २२ असार । नेपालमा बसोबास गर्ने तिब्बती शरणार्थी समुदायले १४औं दलाई लामा टेन्जिन ग्यात्सोको ९०औं जन्मोत्सव भव्य रूपमा ललितपुरको एकान्तकुनामा मनाएको छ। नेपाली समयअनुसार बिहानैदेखि सुरु भएको कार्यक्रम विभिन्न धार्मिक, सांस्कृतिक तथा परम्परागत गतिविधिसहित सम्पन्न भयो।
कार्यक्रमको शुभारम्भ तिब्बती लामाहरूको विशेष पूजा–अर्चनाबाट गरिएको थियो। लामाहरूले गुरु योग, लोसर गाथा, र प्रार्थनामूलक मन्त्रहरूको सामूहिक पाठ गरेका थिए। त्यसपछि दलाई लामाको दीर्घायु, स्वास्थ्य र विश्वशान्तिको कामना गर्दै दीप प्रज्वलन तथा थाङ्का चित्रको पूजा गरियो।
कार्यक्रममा तामाङ, शेर्पा र तिब्बती समुदायका कलाकारहरूले परम्परागत नृत्य र भजन प्रस्तुत गरे। महिला तथा बालबालिका परम्परागत तिब्बती पोशाकमा सजिएर सहभागी भएका थिए। स्थानीय शरणार्थी शिविरहरूबाट सयौंको संख्यामा तिब्बती नागरिक र बौद्ध अनुयायी उपस्थित थिए।
यस वर्षको जन्मोत्सव “करुणा, अहिंसा र अन्तरधार्मिक सहिष्णुता” भन्ने मूल नाराका साथ मनाइएको थियो। आयोजकमध्ये एक जना भन्छन्, “दलाई लामाको योगदान त केवल तिब्बती बौद्ध परम्परासम्म सीमित छैन, उहाँ मानवता र विश्वशान्तिका लागि एक प्रेरणाका स्रोत हुनुहुन्छ।”
कार्यक्रममा नेपाली राजनीतिक दल वा सरकारी अधिकारीको उपस्थिति देखिएन। तर केही अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाका पर्यवेक्षक, मानवअधिकारकर्मी तथा नेपालस्थित कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधिहरू सहभागी थिए।
कस्तो छ तिब्बती शरणार्थी समुदायको नेपालमा उपस्थिति :
| नं | शिविर | स्थान | विशेषता |
|---|---|---|---|
| १ | जावलाखेल | ललितपुर | पुरानो शिविर, हस्तकला केन्द्र |
| २ | स्वयम्भू (टिंचुली) | काठमाडौं | धार्मिक स्थल नजिक, व्यापार |
| ३ | एकान्तकुना | ललितपुर | धार्मिक कार्यक्रम केन्द्र |
| ४ | छोभार | काठमाडौं | बौद्ध अध्ययन केन्द्र |
| ५ | सिमलचौर | पोखरा | पर्यटन र हस्तकला |
| ६ | हेम्जा | कास्की | कृषि र पशुपालन |
| ७ | टाशी पाखेल | स्याङ्जा | धार्मिक शिक्षा |
| ८ | पाल्चोक | लमजुङ | परम्परागत जीवनशैली |
| ९ | तेत्तीस माइल | बारा | सीमावर्ती व्यापारिक केन्द्र |
| १० | इलाम/दमक | झापा | सामूहिक बसोबास |
| वर्ग | विवरण |
|---|---|
| कुल जनसंख्या (अनुमानित) | १३,००० – २०,००० |
| दर्ता भएका (UNHCR अनुसार) | करिब ८,००० |
| दर्ता नभएका (Undocumented) | ५,००० – १०,००० |



