काठमाडौं, ३२ साउन ।अस्ट्रेलियाका लागि नेपाली राजदूतमा सिफारिस भएकी कान्ता रिजालको नाम फिर्ता भएको छ। उनको नियुक्ति इजरायलमा राजदूत रहँदा घटेको विवादास्पद घटनाका कारण रोकिएको हो। एक स्रोतका अनुसार, रिजालले इजरायलमा राजदूतको रूपमा कार्यरत रहँदा नेपालबाट लगेका दुई सहयोगीमध्ये एकजनालाई त्यहीँ छाडेर आएको उजुरीपछि उनको नाम फिर्ता गरिएको हो।
कूटनीतिक नियुक्ति पाउने व्यक्तिले दुईजनासम्म घरेलु सहयोगी विदेश लिएर जान पाउने कानुनी व्यवस्था छ। यही व्यवस्थाअनुसार, रिजालले पनि दुई सहयोगीलाई इजरायल लगेकी थिइन्। तर, उजुरीमा उल्लेख भएअनुसार, ती सहयोगीमध्ये एकजना मात्र नेपाल फर्केका थिए, जबकि अर्को सहयोगीलाई उनले इजरायलमै छाडेकी थिइन्। यो घटनाले उनको कूटनीतिक इमानदारीमाथि प्रश्न उठाएको छ, जसका कारण सरकारले उनको नाम अस्ट्रेलियाका लागि राजदूतबाट फिर्ता लिन बाध्य भयो।
रिजालको यो नियुक्ति नेपालका सत्तारुढ नेपाली कांग्रेस पार्टीको तर्फबाट गरिएको थियो। पाँचथर माईती र लमजुङ्ग घर भएकी रिजाल कांग्रेस केन्द्रीय सदस्यको निर्वाचनमा पराजित भएकी थिइन्। उनलाई पार्टीका पूर्वमहामन्त्री सशांक कोइरालाको समर्थन रहेको बताइन्छ। रिजालका दोश्रा पति कृष्ण प्रसाद दवाडी भने नेपाल सरकारको सहसचिव पदबाट अवकाश प्राप्त व्यक्ति हुन्।
यसअघि, रिजाललाई इजरायलबाट फिर्ता गर्दा एमाले र माओवादी केन्द्रको सरकार थियो, जसमा उनी पनि फिर्ता गरिएका ११ राजदूतहरूमध्ये एक थिइन्। प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको समाप्तिपछि बनेको केपी शर्मा ओलीको सरकारले गत असार ३० गते १८ देशमा राजदूत सिफारिस गर्दा रिजाललाई पुनः अस्ट्रेलियाका लागि सिफारिस गरिएको थियो।
मन्त्रिपरिषद्ले उनको नाम सिफारिस गरे पनि, संसदीय सुनुवाइका लागि पठाइएको सूचीबाट उनको नाम हटाइएपछि यो विवादको बारेमा जानकारी आएको हो। यो घटनाले कूटनीतिक नियुक्तिमा पारदर्शिता र इमानदारीको महत्वलाई पुनः उजागर गरेको छ, विशेषगरी जब त्यस्ता नियुक्तिहरूले देशको प्रतिष्ठासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्छ।
सरकारले रिजालको नाम फिर्ता लिएसँगै, अस्ट्रेलियाका लागि नेपाली राजदूतको पद अहिले खुल्ला रहेको छ, र नयाँ नाम सिफारिस गर्नुपर्नेछ। यो घटनाले कूटनीतिक जिम्मेवारी पाउँदा कसरी उच्चस्तरीय नैतिकता र जवाफदेहीताको आवश्यकता पर्छ भन्ने कुरा स्पष्ट देखाएको छ।


