२०७९ असार २७ गते –लक्ष्मी थापा
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवापत्नी आरजु देउवा सबभन्दा अधिकारसम्पन्न महिला बनिसकेकी छिन् । देउवा वा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी भन्दा पनि । गतवर्ष शुरुवातदेखि अहिलेसम्मको राजनीतिक घटनाक्रममा उनको प्रभाव अक्सर रहिरहन्छ ।
प्रशस्त पैसा र राजनीतिक अधिकारसम्पन्न हुनाले नेपाली कांग्रेस र सरकारको हरेक ठूलो वा सानो मामिलामा निर्णायक भूमिका खेल्न सक्छिन् आरजु । अर्को कुरा, नेपालको राजनीतिक भविष्य नै अधिकारसम्पन्न महिलाको हातमा परेको अवस्था देखिँदै जान थालेको छ ।
वैयक्तिक हिसाबले अभिमानी स्वभावकी आरजु नेपाली कांग्रेस र नेपालको राजनीतिमा निर्णायक भूमिकामा ६० वर्ष पूरा भएकी नेपाली हिलारी क्लिन्टन झैँ देखिन्छन् । देउवासँग आरजुको वैवाहिक सम्बन्ध शक्ति आर्जनको अर्को खुड्किलो अनुसार र योजनावद्ध पनि थियो भनिन्छ । उनीहरुको राजनीतिक विवाह अमेरिकाले नेपालमा हस्तक्षेप गरिरहेको प्रमाणको रुपमा अहिले नै नदेखिए पनि विस्तार यस्तै देखिन जान्छ । पछाडिबाट अमेरिका र भारतको समर्थन अनि ठूलो मात्राको आर्थिक शक्ति हुनाले आरजु हाउसवाइफ मात्र होइनन्, नेपालको राजनीतिमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने शाहीतन्त्रका पढिएका ‘नायवी महारानी’ भन्दा कम छैनन् ।
एकवर्षको अवधिमा उनले मच्चाएका राजनीतिक घटनाहरु हेरौँँ । गतवर्षको जुलाईमा देउवा प्रधानमन्त्री बनेलगत्तै आरजुले पार्टीको उच्चस्तरीय नेता बोलाएर भोज व्यवस्था गरिदिइन् । त्यसपछि उसको इच्छाअनुसार मन्त्री नियुक्त गरियो । अमेरिकालाई खुशी पार्न फेरि आरजुले सरकारमाथि संसदमा एमसीसी पास गर्न ठूलो दबाब दिइन् । सत्ता गठबन्धन तोडिन सक्ने खतरा परे पनि देउवालाई केपी ओलीसँग वार्ता गर्न दबाब दिइरहेकी थिइन् । केही नेताको भनाइअनुसार, आरजु साँच्चिकै अर्थमन्त्री र गृहमन्त्री भन्दा कम छैनन्, सबै उनको चाहनाअनुसार भइरहेको छ । स्थानीयतह निर्वाचनपूर्व डडेल्धुराको एउटा कार्यक्रममा उनले यस्तो भनेकी नै थिइन्, ‘नेपाली कांग्रेसलाई समर्थन नगर्ने ठाउँमा हामीले किन बजेट छुट्याउने ?’ उनको विचारमा संघीय सरकार आफ्नो पारिवारिक क्षेत्र भन्दा बाहिर छैन ।
आरजुको आर्थिक अवस्था अस्वच्छ र अपारदर्शी नै देखिन्छ । केही त भ्रष्टाचारमा पनि जोडिएकी छिन् । अमेरिकाको एक घनिष्ट मित्र भएको हुनाले विवाहपछि व्यवसाय तथा परिवारलाई अहिले पनि ठूलो लाभ भइरहेकै छ । सबैलाई थाहा छ कि आरजु अमेरिकाका लागि एकदम विश्वासिलो पात्र हुन् । प्रधानमन्त्री देउवाले भन्दा आरजुले बढी अमेरिकी पदाधिकारीसँग सम्पर्क बनाएकी छिन् । तत्काल आरजुले महिला अधिकार संरक्षक तथा सामाजिक सेवकको हैसियतबाट काम गरिरहेकी छिन् । यो एकदम आकर्षक पाटो पनि हो । साथी, ग्रामीण महिला विकास र एकता केन्द्र, सुरक्षित गर्भवती र सञ्जाल संगठन,सामाजिक तथा लैंगिक समानता अध्ययन केन्द्र उनको संस्था हो । तर यी गैरसरकारी संस्थाको वित्तीय स्रोत बदनाम भइरहेको अमेरिकाको राष्ट्रिय लोकतन्त्र कोष नै हो। आरजु धेरैपटक भ्रष्टाचारीमा संलग्न भएको मुद्दामा परेकी छिन् । हरेक किसिमको उद्योग र गैरसरकारी संस्थामार्फत गैरकानुनी सम्पत्ति हासिल गरेको अभियोग पनि लगाइएकी छिन् । कैलालीमा करोडौं खर्च गरेर घर किनेको आरोप पनि लागेको छ ।
आरजु र उनका भाइ भुषण राणाले विगतमा देउवा प्रधानमन्त्री हुँदा नेपाली सेना हवाईजहाज खरिद गर्ने मामिलामा हस्तक्षेप गरेर कमिसन खाएको कुरा पनि लुक्न सकेको छैन । देउवासँग नजिकको साथीको भनाइ अनुसार, आरजु र उनका भाइ भुषण राणासँग निर्णय गर्न सकिने अधिकार छ ।
२०७४ सालमा एकजना गुरुको भनाइअनुसार, उनी नेपालको इतिहासमा पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावना छ । तत्कालको परिस्थिति हेर्दा पति देउवामार्फत प्रधानमन्त्री बराबरको अधिकार प्राप्त गरिसकिन् । उनको काबुमा समग्र राजनीति र शक्तिकेन्द्र परिरहेको छ ।