काठमाडौं,१२ फागुन । पछिल्लो एक वर्षमा बैंक र वित्तीय संस्थाहरूले आफ्नो लागत घटाएर बैंकिङ सेवामा सुधार ल्याएका छन्। निक्षेपको ब्याजदर घट्नु र प्रशासनिक खर्चमा कटौतीको कारण बैंकहरूको कोष लागत (कष्ट अफ फण्ड) घटेको छ। बैंकहरूले विगत दुई वर्षसम्म १२/१३ प्रतिशत ब्याजदरमा निक्षेप संकलन गर्दा उच्च ब्याजदर भुक्तानी गर्दै आएका थिए। तर, कर्जाको माग नबढेपछि ती ब्याजदर घटाइएर अहिले ५ प्रतिशतभन्दा तल पुगेका छन्।
कर्जाको माग स्थिर रहेपछि बैंक र वित्तीय संस्थाहरूले निक्षेपको ब्याजदरलाई घटाएर आफ्नो खर्च कम गर्न थालेका छन्। पछिल्लो एक वर्षमा बैंकहरूको लागत २.७५ प्रतिशतले घटेको छ। यसले बैंकहरूको आम्दानीमा सुधार ल्याउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ। कष्ट अफ फण्ड घट्दा बैंकहरूको स्प्रेड भने स्थिर रहिरहन्छ, तर आम्दानीमा सुधार आउने सम्भावना छ।
बैंकहरूको लागत घट्दा ऋणको ब्याजदर सस्तो हुने सम्भावना छ, जसले उपभोक्तालाई राहत पुर्याउँछ। चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तमा वाणिज्य बैंकहरूको निक्षेपको औसत ब्याजदर ४.७५ प्रतिशतमा पुगेको छ। बैंकहरूको लागत घट्दा, मुख्यत: बेसरेट कम हुन थालेको छ र यो प्रक्रिया ऋण सस्तो बनाउन मद्दत गर्दछ। पुस मसान्तसम्म वाणिज्य बैंकहरूको बेसरेट ६.६४ प्रतिशतमा झरेको छ।
बैंकहरूको लागत घटेको र ब्याजदर सस्तो भएको कारण ऋण लिने व्यक्तिहरूलाई राहत मिलिरहेको छ। यद्यपि, कर्जाको माग स्थिर रहेकाले बैंकहरूले ब्याज दरमा तत्काल वृद्धि गर्न सक्दैनन्। सानिमा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत निश्चलराज पाण्डेले भने, “कष्ट अफ फण्ड घट्दा, ऋणीको कष्ट अफ बरोइङ घट्नेछ। यसले अन्ततः ऋणीलाई सस्तो ब्याजदर प्राप्त गर्न मद्दत गर्दछ।”
तथापि, खराब ऋण बढ्ने जोखिम भने पनि रहेको छ। यदि खराब ऋणको मात्रा बढ्यो भने, व्यवस्थापन खर्चमा वृद्धि हुन सक्छ, जसले बैंकहरूको आम्दानीलाई प्रभावित पार्न सक्छ। तथापि, हालको स्थितिमा लागत घट्दै जानु बैंकहरूको लागि सकारात्मक संकेत भएको छ।
यो परिप्रेक्ष्यमा, बैंकहरूले निक्षेपको ब्याजदर घटाएर र आफ्नो खर्च घटाएर आम्दानी सुधार्न सफल भएका छन्, जसले ग्राहकलाई पनि राहत पुर्याएको छ।